Spreeuwen dansen om roofvogels te ontwijken:
'Het groeperen dient als bescherming'
Elke dag vliegen duizenden
spreeuwen boven het Schildmeer en andere plekken in de provincie Utrecht in
bewegingen die wel iets weg hebben van een wals. Als één lichaam bewegen
de vogels van links naar rechts.
Hoe spreeuwen in een zwerm bewegen
Zo vliegen alle vogels met dezelfde snelheid van ongeveer 36 km/uur en
maken ze regelmatig bochtjes. Hierdoor krijgen we de indruk dat de zwerm
aan het dansen is. Om niet tegen elkaar te botsen tijdens hun dans
gebruiken ze een vernuftig vliegsysteem.
Kunnen vogels dansen?
Wie denkt dat alleen mensen kunnen dansen, heeft het mis. Vogels voeren prachtige dansen uit om elkaar het hof te maken, hun sterke band te tonen of om hun kracht te showen.
Hoe noem je een groep vliegende spreeuwen?
Murmurations
zijn enorme groepen spreeuwen die in prachtige vorm veranderende wolken
door de lucht kronkelen, draaien, duiken en wervelen. Vlak voor
zonsondergang komen kleine groepen spreeuwen uit hetzelfde gebied samen
boven een gemeenschappelijke rustplaats.
Waarom ontstaan er spreeuwenzwermingen?
Spreeuwen
staan bekend als 'gedeeltelijke migranten': vogels die op sommige
plekken migreren, maar op andere niet. Onze eigen spreeuwen blijven
meestal op hun plek, terwijl die uit koudere landen in Oost-Europa naar
onze kusten trekken en onze aantallen in de herfst en winter doen
toenemen tot zeer indrukwekkende zwermen.
Wetenschappers geloven dat murmuraties veiligheid bieden in aantallen; bescherming tegen roofdieren zoals slechtvalken
die worden aangetrokken door het grote aantal vogels. Het kan immers
niet eenvoudig zijn om slechts één spreeuw uit een ronddraaiende groep
van honderden of zelfs duizenden te pikken! Deskundigen zijn er nog
steeds niet helemaal zeker van hoe elke spreeuw weet welke kant hij op
moet zonder tegen de anderen aan te botsen.
Er
vormen zich altijd murmureringen boven de gemeenschappelijke rustplaats
van de vogels. Als het aantal spreeuwen zijn hoogtepunt bereikt en het
laatste beetje daglicht begint te vervagen, lijkt een onuitgesproken
signaal de groep te vertellen om met een laatste vegende beweging en
kalmerend gesuis
van vleugels naar de grond te gaan. Rustplaatsen kunnen van alles zijn,
van een rietveld tot een pier aan zee, waar de groep zich kan
verzamelen voor warmte en kan kletsen over de beste voedselgebieden.
Waar kun je spreeuwen zwermen met eigen ogen zien?
Zoals gezegd: zwermen doen spreeuwen vooral boven hun gezamenlijke slaapplaatsen.
Deze bevinden zich vaak in rietvelden (zowel uitgestrekt als smalle
rietranden), maar ook in groenblijvende heesters en bomen; zowel in
dorpen en steden als in het buitengebied.
Wanneer is het beste moment om een spreeuwenzwerm te zien?
Deze
spreeuwenspektakels ontstaan in de herfst en winter. De meeste
trekspreeuwen zijn hier meestal eind november/begin december aangekomen,
waardoor dit de beste tijd is om een zwerm op zijn hoogtepunt te
zien. Kleed u warm aan en zorg dat u voor zonsondergang arriveert om het
grote evenement van begin tot eind te bekijken.